काठमाडौं । आधुनिक सवारीसाधनमा चालकको सुरक्षालाई प्राथमिकतामा राख्दै विभिन्न प्रविधि समावेश गर्ने क्रम बढिरहेको छ। यही क्रममा दिपल निभो क्यू०५ ले क्यामेरा, संवेदक तथा चालक सहायता प्रणालीमार्फत चालकलाई सडकको अवस्था बुझ्न र सम्भावित जोखिमप्रति सचेत रहन सहयोग गर्ने प्रविधि प्रस्तुत गरेको छ ।
क्यू०५ मा उपलब्ध प्रमुख प्रविधिमध्ये ५४० डिग्री क्यामेरा प्रणालीलाई विशेष मानिएको छ। सामान्य रूपमा प्रयोग हुने चारैतिरको दृश्य देखाउने क्यामेराले सवारीसाधन वरिपरिका दृश्यलाई एकीकृत गरी ३६० डिग्रीसम्मको दृश्य उपलब्ध गराउँछ। क्यू०५ मा भने यसको अतिरिक्त सवारीसाधनको तत्काल तलको भागसमेत देख्न सकिने पारदर्शी संरचनाजस्तो दृश्य प्रविधि समावेश गरिएको छ ।
यसले साँघुरा सडक, असमान सतह, अप्ठ्यारा मोड तथा सीमित स्थानमा सवारीसाधन पार्किङ गर्दा चालकलाई वरिपरि र तलको अवस्था बुझ्न थप सहज बनाउने अपेक्षा गरिएको छ ।
भेरियन्टअनुसार क्यू०५ मा १८ वटासम्म उन्नत चालक सहायता विशेषता उपलब्ध छन्। सम्भावित अगाडिको ठक्करबारे पूर्वसूचना दिने, लेनबाट सवारीसाधन बाहिरिन लाग्दा सचेत गराउने, अगाडिको सवारीसाधनसँग सुरक्षित दूरी कायम गर्न सहयोग गर्ने तथा सम्भावित जोखिम पहिचान हुँदा चालकलाई प्रतिक्रिया दिन सहयोग गर्ने प्रणाली यसमा समावेश छन् ।
यस्ता प्रविधिको मुख्य उद्देश्य चालकलाई विस्थापित गर्नु नभई उनको अवलोकन र निर्णय प्रक्रियामा थप सहयोग पुर्याउनु हो। त्यसैले यी प्रणालीको सीमाबारे चालक सचेत हुनुपर्ने हुन्छ। क्यामेरा धुलो, वर्षा, अँध्यारो वा अत्यधिक प्रकाशका कारण प्रभावित हुन सक्छन् । त्यसैगरी, लेनसम्बन्धी सहायता प्रणाली स्पष्ट सडक चिह्नमा निर्भर रहन्छ। स्वचालित प्रणालीले पैदलयात्री, मोटरसाइकल तथा अन्य सवारीसाधनका हरेक अप्रत्याशित गतिविधिको पूर्वानुमान गर्न सक्दैन ।
त्यसैले सवारीसाधन नियन्त्रण र सडकको अवस्था मूल्यांकन गर्ने अन्तिम जिम्मेवारी सधैं चालककै रहनेछ ।
क्यू०५ मा बाहिरी सडकको अवस्था बुझ्न सहयोग गर्ने प्रविधिका साथै यात्रुको आराम र सुविधालाई ध्यानमा राखिएका विशेषता पनि छन्। हावाको गुणस्तर व्यवस्थापन प्रणालीले सवारीसाधनभित्रको वातावरणको निगरानी तथा व्यवस्थापन गर्न सहयोग गर्छ । त्यस्तै, टाढाबाट प्रणाली अद्यावधिक गर्न सकिने प्रविधिले उपलब्ध सफ्टवेयर तथा सुविधा आवश्यकताअनुसार सुधार गर्न सक्ने व्यवस्था गरेको छ ।
ताररहित सम्पर्क सुविधा तथा डिजिटल सूचना प्रणालीले आवश्यक जानकारी र मिल्ने स्मार्टफोन सुविधालाई एउटै प्रणालीमार्फत प्रयोग गर्न सहज बनाउँछन् ।
नेपालका विविध भौगोलिक तथा सडक अवस्थाका कारण यस्ता प्रविधिको उपयोगिता पनि फरक–फरक हुन सक्छ। ठाडो बाटोबाट मुख्य सडकमा निस्कँदा, बिग्रिएको सडक पार गर्दा, साँघुरो स्थानमा सवारीसाधन चलाउँदा वा नदेखिने किनार नजिक पार्किङ गर्दा चारैतिरको दृश्य देखाउने क्यामेरा विशेष उपयोगी बन्न सक्छ ।
त्यस्तै, स्पष्ट सडक चिह्न भएका राजमार्गमा चालक सहायता प्रणालीले थप सहयोग पुर्याउन सक्छ। तर भीडभाडयुक्त तथा अप्रत्याशित गतिविधि हुने सहरी सडकमा चालकको पूर्ण ध्यान अझ महत्वपूर्ण हुन्छ।
पार्किङका क्रममा स्पष्ट दृश्य, सम्भावित जोखिमबारे समयमै सूचना, सुरक्षित दूरी कायम गर्न सहयोग र स्वच्छ क्याबिन वातावरणजस्ता सुविधाले दैनिक सवारी अनुभवमा सहजता थप्ने अपेक्षा गरिएको छ ।
चालकलाई सडकमा अझ धेरै देख्न, अवस्थालाई अझ राम्रोसँग बुझ्न र आवश्यक समयमा सुरक्षित निर्णय लिन सहयोग गर्ने प्रविधिका कारण दिपल निभो क्यू०५ लाई प्रविधिको क्षेत्रमा एक तह माथिको सवारीसाधनका रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ ।
